Camera obscura

Camera obscura (w polskim tłumaczeniu oznacza ciemną komnatę) to przyrząd na pierwszy rzut oka przypominający szczelnie zamknięte pudełko z otworem w jednej z pionowo ustawionych ścianek. Po bliższym zapoznaniu się z nim można jednak zauważyć więcej znaczących szczegółów. A wśród nich niezwykle ciemne wnętrze, do którego nie ma prawa wpaść nawet najmniejszy promień światła...
 

Tajemnicze pudełko było bodźcem do stworzenia pierwszego aparatu fotograficznego, dlatego warto dokładniej przyjrzeć się jego budowie i zastosowaniu.
 

Budowa
 

Camera obscura to urządzenie, którego celem było wywołanie odwróconego obrazu rzeczywistości. Służyła temu jego specjalna budowa – czarne, redukujące odbicie światła wnętrze, szczelnie przylegające do siebie ścianki, nie pozwalające dostać się do środka niechcianym odbłyskom światła, wreszcie mały, okrągły otwór pełniący rolę dzisiejszego obiektywu oraz matówka, czyli szybka lub kalka techniczna przymocowana do przeciwległej ścianki.
 

Działanie
 

Kiedy bezpośrednio na otwór skierowane było źródło światła, natomiast przed nim ustawiono jakiś przedmiot, to na matówce pojawiał się pomniejszony i odwrócony jego obraz (rozmyty, miękki, o łagodnych kontrastach oraz wyraźnej głębi ostrości). Co ciekawe, można go było łatwo obrysować, a to okazało się szczególnie przydatne malarzom i grafikom, którzy dzięki temu urządzeniu mogli np. dokładnie wykreślać perspektywę podczas pracy nad odwzorowaniem jakiegoś krajobrazu. Camera obscura była wykorzystywana jako narzędzie pomocnicze m.in. przez Leonarda da Vinci. Używali jej również astronomowie do obserwacji m.in. rocznego toru po jakim porusza się Słońce.
 

Warto dodać, że urządzenie nie zostało wymyślone w początkach XIX wieku, kiedy to powstało np. pierwsze zdjęcie. Ale znane było już w starożytności, z biegiem czasu natomiast tylko je udoskonalano. Wartym uwagi udoskonaleniem było stworzenie przez Wollastona camera lucida, w którym do odwzorowywania przedmiotów używano układu pryzmatów.